Đo lường sức khỏe tài chính cá nhân bằng những chỉ số nào?

Thu nhập và dòng tiền là nền tảng của sức khỏe tài chính

Thu nhập tạo ra nguồn lực để chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là dòng tiền sau khi đã trừ các khoản chi phí.

Những chỉ số cần theo dõi gồm:

·         Tổng thu nhập hàng tháng

·         Thu nhập ròng sau thuế

·         Thu nhập ổn định và thu nhập biến động

·         Chênh lệch giữa thu nhập và chi tiêu

Nếu chi tiêu thường xuyên vượt quá thu nhập, sức khỏe tài chính sẽ suy giảm ngay cả khi mức lương tương đối cao.

Chỉ số tiết kiệm

Một cách đơn giản để đánh giá khả năng tích lũy là tỷ lệ tiết kiệm:

Tỷ lệ tiết kiệm = Tiền tiết kiệm hàng tháng / Thu nhập hàng tháng × 100%

Tỷ lệ càng cao càng tạo nhiều dư địa cho các mục tiêu dài hạn và khả năng ứng phó rủi ro.

Tỷ lệ nợ phản ánh mức độ an toàn tài chính

Nợ không phải lúc nào cũng xấu, nhưng nợ quá lớn sẽ làm giảm khả năng tích lũy và tăng áp lực tài chính.

Các chỉ số quan trọng gồm:

Tỷ lệ nợ trên thu nhập

Công thức:

Tổng số tiền trả nợ hàng tháng / Thu nhập hàng tháng

Chỉ số này cho biết bao nhiêu phần thu nhập đang được dùng để trả nợ.

Cơ cấu nợ

Cần phân biệt:

·         Nợ tiêu dùng

·         Nợ tín dụng

·         Nợ mua nhà

·         Nợ đầu tư

Nợ tạo ra tài sản thường có đặc điểm khác với nợ phục vụ tiêu dùng ngắn hạn.

Khả năng trả nợ

Ngoài số dư nợ, cần đánh giá:

·         Khả năng thanh toán đúng hạn

·         Mức lãi suất

·         Thời gian còn lại của khoản vay

·         Khả năng duy trì trả nợ khi thu nhập giảm

Quỹ dự phòng quyết định khả năng chống chịu rủi ro

Quỹ dự phòng giúp cá nhân duy trì cuộc sống khi gặp biến cố như:

·         Mất việc

·         Giảm thu nhập

·         Tai nạn

·         Chi phí y tế bất ngờ

Một quỹ dự phòng phù hợp giúp hạn chế phải vay nợ khi phát sinh tình huống khẩn cấp.

Khi đánh giá, cần xem xét:

·         Giá trị quỹ hiện có

·         Chi phí sinh hoạt trung bình mỗi tháng

·         Khả năng bổ sung quỹ định kỳ

Tài sản ròng cho biết bạn thực sự sở hữu bao nhiêu

Một người có nhiều tài sản chưa chắc có sức khỏe tài chính tốt nếu đồng thời gánh nhiều khoản nợ.

Vì vậy, chỉ số quan trọng hơn là tài sản ròng.

Công thức

Tài sản ròng = Tổng tài sản − Tổng nợ phải trả

Trong đó:

Tài sản có thể bao gồm:

·         Tiền mặt

·         Tiền gửi

·         Chứng khoán

·         Quỹ đầu tư

·         Bất động sản

·         Xe

·         Các tài sản có giá trị khác

Nợ phải trả gồm:

·         Nợ ngân hàng

·         Thẻ tín dụng

·         Vay cá nhân

·         Các nghĩa vụ tài chính khác

Nếu tài sản ròng tăng đều theo thời gian, đây là tín hiệu tích cực cho sức khỏe tài chính.

Mức độ đa dạng tài sản ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng dài hạn

Không nên tập trung toàn bộ tài sản vào một loại duy nhất.

Một danh mục cân bằng thường bao gồm:

·         Tiền mặt

·         Tiền gửi

·         Chứng chỉ quỹ

·         Cổ phiếu

·         Trái phiếu

·         Bất động sản (nếu phù hợp)

Đa dạng hóa giúp giảm rủi ro và tăng khả năng duy trì giá trị tài sản trước những biến động của thị trường.

Khả năng đạt mục tiêu tài chính cũng là một chỉ số quan trọng

Sức khỏe tài chính không chỉ đo bằng hiện trạng mà còn bằng khả năng hoàn thành các mục tiêu trong tương lai.

Ví dụ:

·         Mua nhà

·         Mua xe

·         Cho con học đại học

·         Nghỉ hưu

·         Đầu tư dài hạn

Bạn nên đánh giá:

·         Mức tiết kiệm hiện tại

·         Khoảng cách đến mục tiêu

·         Thời gian còn lại

·         Khả năng duy trì kế hoạch

Bộ chỉ số đơn giản để tự đánh giá sức khỏe tài chính

Bạn có thể kiểm tra định kỳ theo bảng dưới đây:

Việc theo dõi các chỉ số này theo tháng hoặc theo quý giúp phát hiện sớm những thay đổi và điều chỉnh kế hoạch tài chính kịp thời.

Đo lường sức khỏe tài chính cá nhân là quá trình đánh giá tổng thể thay vì chỉ nhìn vào một con số riêng lẻ. Thu nhập, tỷ lệ tiết kiệm, mức nợ, quỹ dự phòng và tài sản ròng đều phản ánh những khía cạnh khác nhau của tình trạng tài chính. Khi theo dõi các chỉ số này một cách nhất quán, bạn sẽ có cơ sở để đưa ra các quyết định chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư phù hợp hơn, đồng thời xây dựng nền tảng tài chính vững chắc trong dài hạn.