Những tiêu chí đánh giá chất lượng tăng trưởng kinh tế

Để đánh giá đầy đủ, cần xem xét đồng thời quy mô tăng trưởng, nguồn gốc tạo ra tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực, khả năng chống chịu trước biến động và cách thành quả tăng trưởng được phân phối trong xã hội.

Chất lượng tăng trưởng kinh tế là gì?

Tăng trưởng kinh tế thường được thể hiện qua mức tăng của tổng sản phẩm trong nước theo giá so sánh. Chỉ tiêu này cho biết nền kinh tế sản xuất thêm bao nhiêu hàng hóa và dịch vụ so với giai đoạn trước, nhưng chưa cho biết sự gia tăng đó được tạo ra bằng cách nào và mang lại lợi ích lâu dài đến đâu.

Chất lượng tăng trưởng mở rộng phạm vi đánh giá từ “tăng bao nhiêu” sang các câu hỏi quan trọng hơn:

·         Tăng trưởng được tạo ra nhờ năng suất hay chủ yếu nhờ tăng vốn và lao động

·         Nguồn lực được phân bổ và sử dụng hiệu quả đến mức nào

·         Tăng trưởng có duy trì ổn định qua các chu kỳ kinh tế hay không

·         Thu nhập và cơ hội phát triển có được phân bổ rộng rãi hay không

·         Hoạt động kinh tế có làm suy giảm tài nguyên và môi trường hay không

·         Nền kinh tế có đủ khả năng đổi mới và thích ứng trong dài hạn hay không

Như vậy, tốc độ tăng trưởng là một bộ phận của chất lượng tăng trưởng, nhưng không thể đại diện cho toàn bộ khái niệm này.

Một nền kinh tế có thể đạt tốc độ tăng GDP cao trong vài năm nhờ đầu tư quy mô lớn hoặc khai thác mạnh tài nguyên. Tuy nhiên, nếu năng suất không cải thiện, nợ tăng nhanh, môi trường suy thoái và thu nhập tập trung vào một nhóm nhỏ, chất lượng của quá trình tăng trưởng vẫn thấp.

Tốc độ và tính ổn định của tăng trưởng

Tiêu chí đầu tiên là tốc độ tăng trưởng phải đủ cao để mở rộng thu nhập, việc làm và năng lực sản xuất. Tuy nhiên, chất lượng không chỉ phụ thuộc vào mức tăng cao mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì tốc độ đó một cách ổn định.

Tăng trưởng dao động quá mạnh có thể làm giảm chất lượng phát triển vì doanh nghiệp khó lập kế hoạch đầu tư, người lao động đối mặt với rủi ro mất việc và ngân sách nhà nước bị động trước biến động nguồn thu.

Tính ổn định có thể được xem xét qua:

·         Mức tăng GDP thực tế trong nhiều năm

·         Biên độ dao động của tăng trưởng giữa các năm

·         Tần suất xuất hiện suy giảm hoặc đình trệ kinh tế

·         Mức độ phụ thuộc vào một số ngành, thị trường hoặc mặt hàng xuất khẩu

·         Khả năng phục hồi sau khủng hoảng, thiên tai hoặc cú sốc bên ngoài

Tốc độ cao nhưng biến động lớn thường phản ánh nền tảng tăng trưởng thiếu vững chắc. Ngược lại, tốc độ vừa phải nhưng duy trì ổn định, đi cùng năng suất và năng lực cạnh tranh được cải thiện, có thể tạo ra giá trị dài hạn lớn hơn.

Tuy nhiên, ổn định không có nghĩa là tốc độ tăng trưởng phải giống nhau trong mọi năm. Sự thay đổi do chu kỳ kinh tế là khó tránh khỏi. Vấn đề cốt lõi là nền kinh tế có đủ khả năng điều chỉnh, hạn chế tổn thất và nhanh chóng quay lại quỹ đạo phát triển hay không.

Năng suất lao động phản ánh hiệu quả tạo ra giá trị

Năng suất lao động cho biết lượng giá trị kinh tế được tạo ra bình quân trên một lao động hoặc một giờ làm việc. Đây là tiêu chí trung tâm khi đánh giá chất lượng tăng trưởng vì thu nhập dài hạn khó có thể tăng bền vững nếu năng suất không được cải thiện.

Năng suất có thể tăng nhờ:

·         Người lao động có trình độ và kỹ năng cao hơn

·         Doanh nghiệp ứng dụng máy móc và công nghệ hiệu quả hơn

·         Quy trình sản xuất và quản trị được cải tiến

·         Lao động dịch chuyển sang ngành có giá trị gia tăng cao hơn

·         Hạ tầng và thể chế làm giảm chi phí giao dịch

·         Hoạt động nghiên cứu, đổi mới và sáng tạo được mở rộng

Nếu GDP tăng chủ yếu do số lượng lao động hoặc thời gian làm việc tăng, hiệu quả thực chất chưa chắc được cải thiện. Ngược lại, khi cùng một lượng lao động có thể tạo ra nhiều sản phẩm hoặc dịch vụ có giá trị hơn, tăng trưởng đã chuyển dần từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng.

Năng suất lao động cần được đánh giá cùng với chất lượng việc làm. Năng suất bình quân có thể tăng khi các doanh nghiệp kém hiệu quả thu hẹp hoặc nhiều lao động rời khỏi thị trường, nhưng điều này không nhất thiết cho thấy điều kiện sống của người lao động được cải thiện. Vì vậy, cần xem xét thêm thu nhập thực tế, thời gian làm việc, mức độ an toàn và khả năng tiếp cận bảo hiểm xã hội.

Năng suất nhân tố tổng hợp cho biết chiều sâu của tăng trưởng

Năng suất nhân tố tổng hợp thường được sử dụng để phản ánh phần tăng trưởng không thể giải thích đơn thuần bằng việc tăng số lượng vốn và lao động. Chỉ tiêu này có liên hệ với tiến bộ công nghệ, chất lượng quản trị, trình độ tổ chức sản xuất, kỹ năng lao động và hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Về mặt khái quát, tăng trưởng sản lượng có thể được phân tách thành:

·         Đóng góp của vốn

·         Đóng góp của lao động

·         Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp

Nếu tăng trưởng phụ thuộc quá nhiều vào vốn đầu tư, nền kinh tế có thể phải bỏ ra ngày càng nhiều nguồn lực để tạo thêm một đơn vị sản lượng. Khi đó, hiệu quả đầu tư có xu hướng giảm và áp lực nợ, lạm phát hoặc mất cân đối tài chính có thể tăng lên.

Tỷ trọng đóng góp cao hơn của năng suất nhân tố tổng hợp thường cho thấy tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới, công nghệ và hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, chỉ tiêu này là kết quả ước tính, phụ thuộc vào mô hình tính toán, chất lượng dữ liệu và cách đo lường vốn, lao động. Do đó, không nên sử dụng riêng lẻ để đưa ra kết luận tuyệt đối.

Giá trị quan trọng nhất của năng suất nhân tố tổng hợp nằm ở khả năng giúp phân biệt hai mô hình:

·         Tăng trưởng theo chiều rộng dựa vào việc sử dụng thêm nguồn lực

·         Tăng trưởng theo chiều sâu dựa vào việc sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn

Hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng đầu tư

Đầu tư là động lực quan trọng của tăng trưởng, nhưng quy mô đầu tư lớn không tự động tạo ra chất lượng cao. Vấn đề cần đánh giá là mỗi đơn vị vốn đầu tư tạo ra bao nhiêu sản lượng, năng lực sản xuất và lợi ích kinh tế trong tương lai.

Hiệu quả sử dụng vốn chịu ảnh hưởng bởi:

·         Chất lượng lựa chọn dự án

·         Tiến độ triển khai và khả năng kiểm soát chi phí

·         Mức độ phù hợp giữa dự án với nhu cầu thị trường

·         Khả năng kết nối của hạ tầng

·         Trình độ quản trị doanh nghiệp

·         Mức độ minh bạch trong phân bổ vốn

·         Khả năng đưa tài sản đầu tư vào sử dụng thực tế

Khi vốn tập trung vào dự án có hiệu quả thấp, thời gian hoàn vốn dài hoặc công suất sử dụng hạn chế, tăng trưởng ngắn hạn có thể xuất hiện trong giai đoạn xây dựng nhưng không tạo ra năng lực sản xuất tương xứng trong dài hạn.

Một nền kinh tế có chất lượng tăng trưởng cao cần chuyển vốn đến những doanh nghiệp, ngành và dự án có khả năng tạo giá trị lớn nhất. Điều này đòi hỏi hệ thống tài chính có năng lực đánh giá rủi ro, khu vực công lựa chọn đầu tư dựa trên hiệu quả kinh tế – xã hội và thị trường có cơ chế loại bỏ hoạt động kéo dài nhưng không hiệu quả.

Tuy nhiên, không phải mọi khoản đầu tư công đều có thể đánh giá bằng lợi nhuận tài chính trực tiếp. Các dự án y tế, giáo dục, phòng chống thiên tai hoặc hạ tầng vùng khó khăn còn tạo ra lợi ích xã hội và khả năng phát triển dài hạn. Vì vậy, chất lượng đầu tư cần được đánh giá bằng cả hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giá trị gia tăng

Chất lượng tăng trưởng còn được phản ánh qua sự thay đổi trong cơ cấu ngành, cơ cấu lao động và cơ cấu sản phẩm. Chuyển dịch có chất lượng xảy ra khi nguồn lực đi từ hoạt động có năng suất thấp sang hoạt động có năng suất, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Các biểu hiện quan trọng gồm:

·         Tỷ trọng các ngành có năng suất cao tăng lên

·         Lao động dịch chuyển sang việc làm chính thức và có kỹ năng cao hơn

·         Doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng lớn

·         Sản phẩm xuất khẩu có hàm lượng công nghệ và tri thức cao hơn

·         Mức độ phụ thuộc vào khai thác tài nguyên và gia công đơn giản giảm xuống

·         Công nghiệp và dịch vụ tạo được liên kết với khu vực sản xuất trong nước

Sự thay đổi tỷ trọng giữa nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ chưa đủ để chứng minh cơ cấu kinh tế đã được nâng cấp. Một ngành dịch vụ có thể mở rộng nhanh nhưng chủ yếu dựa vào hoạt động có năng suất thấp. Tương tự, xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao chưa chắc đồng nghĩa với giá trị gia tăng trong nước cao nếu phần lớn linh kiện, thiết kế và công nghệ được nhập khẩu.

Do đó, đánh giá cơ cấu phải đi sâu vào năng suất nội ngành, mức độ làm chủ công nghệ, tỷ lệ giá trị tạo ra trong nước và khả năng liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng.

Ổn định kinh tế vĩ mô và khả năng chống chịu

Tăng trưởng có chất lượng cần được đặt trên nền tảng kinh tế vĩ mô tương đối ổn định. Tốc độ tăng cao nhưng đi kèm lạm phát kéo dài, nợ tăng nhanh, mất cân đối ngân sách hoặc rủi ro tài chính lớn thường khó duy trì.

Các nhóm chỉ tiêu cần theo dõi gồm:

·         Lạm phát và mức độ ổn định giá cả

·         Cân đối thu – chi ngân sách

·         Quy mô và khả năng trả nợ

·         Cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối

·         Chất lượng tín dụng và sức khỏe của hệ thống ngân hàng

·         Biến động tỷ giá và lãi suất

·         Khả năng thanh khoản của doanh nghiệp và thị trường tài chính

Ổn định vĩ mô giúp bảo vệ giá trị thu nhập, giảm chi phí vốn và tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư dài hạn. Nó cũng giúp nhà nước có dư địa ứng phó khi nền kinh tế gặp suy thoái hoặc thiên tai.

Tuy nhiên, mục tiêu ổn định không nên được hiểu là loại bỏ hoàn toàn mọi biến động. Việc giữ một chỉ tiêu ở mức thấp bằng các biện pháp hành chính kéo dài có thể che giấu mất cân đối thay vì giải quyết nguyên nhân. Chất lượng tăng trưởng phải được đánh giá qua tính bền vững của chính sách và khả năng điều chỉnh của nền kinh tế, không chỉ qua trạng thái ổn định tại một thời điểm.

Chất lượng việc làm, thu nhập và mức sống

Tăng trưởng chỉ tạo ra giá trị xã hội rõ ràng khi thành quả kinh tế chuyển hóa thành việc làm, thu nhập và điều kiện sống tốt hơn. Vì vậy, không thể đánh giá chất lượng tăng trưởng chỉ bằng sản lượng bình quân đầu người.

Những yếu tố cần xem xét gồm:

·         Tốc độ tăng thu nhập thực tế

·         Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm

·         Mức độ chính thức của việc làm

·         Năng suất và tiền lương của người lao động

·         Khả năng tiếp cận bảo hiểm xã hội

·         Điều kiện và an toàn lao động

·         Khả năng tiếp cận giáo dục, y tế và nhà ở

·         Mức giảm nghèo và nguy cơ tái nghèo

Thu nhập danh nghĩa tăng chưa chắc làm mức sống tăng nếu giá hàng hóa thiết yếu tăng nhanh hơn. Tương tự, số lượng việc làm tăng chưa chắc phản ánh chất lượng tốt nếu phần lớn là việc làm không ổn định, thu nhập thấp và không có bảo vệ xã hội.

Mối quan hệ giữa năng suất và tiền lương cũng là một chỉ báo quan trọng. Khi năng suất tăng nhưng thu nhập của người lao động không cải thiện tương ứng trong thời gian dài, thành quả tăng trưởng có thể đang được phân phối không cân bằng.

Mức độ bao trùm và công bằng trong phân phối thành quả

Tăng trưởng bao trùm không có nghĩa là mọi cá nhân phải nhận được lợi ích ngang nhau. Khái niệm này nhấn mạnh việc các nhóm dân cư có cơ hội tham gia vào hoạt động kinh tế, nâng cao năng lực và hưởng lợi hợp lý từ quá trình phát triển.

Chất lượng tăng trưởng cần được xem xét qua:

·         Chênh lệch thu nhập giữa các nhóm dân cư

·         Chênh lệch phát triển giữa thành thị và nông thôn

·         Khả năng tiếp cận giáo dục và y tế

·         Cơ hội việc làm của phụ nữ, thanh niên và nhóm yếu thế

·         Mức độ dịch chuyển xã hội giữa các thế hệ

·         Khả năng tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ và thị trường

·         Tỷ lệ nghèo đa chiều

Một nền kinh tế có thể đạt GDP bình quân đầu người cao hơn nhưng vẫn tồn tại bất bình đẳng cơ hội lớn. Khi người dân không thể tiếp cận giáo dục, y tế hoặc việc làm có năng suất cao do điều kiện xuất thân, tăng trưởng khó phát huy đầy đủ tiềm năng con người.

Bất bình đẳng cũng cần được phân tích theo nguyên nhân. Chênh lệch thu nhập phát sinh từ kỹ năng, đổi mới hoặc mức độ chấp nhận rủi ro khác với chênh lệch do độc quyền, đặc quyền hoặc khả năng tiếp cận nguồn lực không bình đẳng. Vì vậy, chỉ tiêu phân phối cần được kết hợp với đánh giá về cơ hội và chất lượng thể chế.

Hiệu quả sử dụng tài nguyên và tính bền vững môi trường

Tăng trưởng dựa trên việc khai thác tài nguyên quá mức hoặc chuyển chi phí ô nhiễm sang cộng đồng có thể làm GDP tăng trong ngắn hạn nhưng làm suy giảm tài sản quốc gia trong dài hạn.

Các tiêu chí môi trường thường bao gồm:

·         Năng lượng tiêu hao trên một đơn vị sản lượng

·         Lượng phát thải trên một đơn vị GDP

·         Tỷ trọng năng lượng tái tạo

·         Hiệu quả sử dụng nước và nguyên liệu

·         Mức phát sinh và xử lý chất thải

·         Chất lượng không khí, đất và nguồn nước

·         Tốc độ suy giảm rừng và đa dạng sinh học

·         Khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu

Cơ chế ảnh hưởng diễn ra theo hai chiều. Thứ nhất, khai thác tài nguyên quá mức làm giảm nguồn lực dành cho tương lai. Thứ hai, ô nhiễm làm tăng chi phí y tế, giảm năng suất lao động và buộc xã hội phải chi thêm cho khắc phục hậu quả.

Do đó, tăng trưởng xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là điều kiện kinh tế. Một mô hình sản xuất sử dụng ít năng lượng, nguyên liệu và phát thải hơn có thể giảm chi phí, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh cũng phát sinh chi phí đầu tư và điều chỉnh việc làm. Chất lượng tăng trưởng vì vậy cần bao gồm khả năng tổ chức một quá trình chuyển đổi công bằng, hỗ trợ người lao động và khu vực chịu ảnh hưởng thay vì chỉ đặt ra mục tiêu môi trường.

Năng lực đổi mới, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực

Một nền kinh tế muốn duy trì tăng trưởng dài hạn phải liên tục tạo ra sản phẩm, quy trình và mô hình kinh doanh có giá trị cao hơn. Vì vậy, năng lực đổi mới là chỉ báo quan trọng của chất lượng tăng trưởng trong tương lai.

Có thể đánh giá qua:

·         Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển

·         Chất lượng giáo dục và đào tạo nghề

·         Số lượng và chất lượng nhân lực khoa học – công nghệ

·         Khả năng ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp

·         Mức độ liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và khu vực sản xuất

·         Tỷ trọng sản phẩm có hàm lượng tri thức cao

·         Khả năng hình thành và mở rộng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

·         Mức độ số hóa của nền kinh tế

Đổi mới giúp tăng năng suất bằng cách tạo ra phương pháp sản xuất tốt hơn hoặc sản phẩm có giá trị cao hơn. Tuy nhiên, số lượng bằng sáng chế, doanh nghiệp công nghệ hoặc khoản đầu tư nghiên cứu không tự động phản ánh hiệu quả. Điều quan trọng là tri thức có được thương mại hóa, khuếch tán và chuyển thành năng suất thực tế hay không.

Phát triển nguồn nhân lực cũng không chỉ là tăng số năm đi học. Chất lượng kỹ năng, khả năng giải quyết vấn đề, năng lực thích ứng và mức độ phù hợp giữa đào tạo với nhu cầu của nền kinh tế mới quyết định tác động thực tế.

Chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh

Thể chế quyết định cách nguồn lực được phân bổ, quyền tài sản được bảo vệ và các chủ thể kinh tế chịu trách nhiệm như thế nào. Một nền kinh tế khó đạt chất lượng tăng trưởng cao nếu doanh nghiệp hiệu quả không thể tiếp cận nguồn lực trong khi hoạt động kém hiệu quả vẫn được duy trì nhờ đặc quyền hoặc hỗ trợ thiếu điều kiện.

Những yếu tố thể chế quan trọng gồm:

·         Tính minh bạch và khả năng dự đoán của chính sách

·         Hiệu lực thực thi pháp luật

·         Bảo vệ quyền sở hữu và quyền hợp đồng

·         Mức độ cạnh tranh của thị trường

·         Chất lượng quản trị công

·         Kiểm soát tham nhũng và xung đột lợi ích

·         Khả năng tiếp cận thông tin

·         Chi phí tuân thủ của doanh nghiệp

·         Cơ chế xử lý doanh nghiệp yếu kém và tranh chấp kinh tế

Thể chế tốt làm giảm chi phí giao dịch, khuyến khích đầu tư dài hạn và tạo động lực đổi mới. Ngược lại, thủ tục không minh bạch hoặc chính sách thay đổi khó dự đoán khiến doanh nghiệp ưu tiên lợi ích ngắn hạn, thu hẹp đầu tư và dành nguồn lực cho quan hệ thay vì nâng cao năng suất.

Chất lượng thể chế khó được phản ánh đầy đủ bằng một chỉ số duy nhất. Vì vậy, cần kết hợp dữ liệu định lượng với đánh giá thực tế về khả năng thực thi, mức độ nhất quán và trải nghiệm của doanh nghiệp, người dân.

Không thể đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng một chỉ tiêu riêng lẻ

Các tiêu chí đánh giá chất lượng tăng trưởng có quan hệ chặt chẽ nhưng không phải lúc nào cũng biến động cùng chiều.

Một số đánh đổi có thể xuất hiện:

·         Đầu tư lớn giúp tăng trưởng nhanh nhưng làm nợ và rủi ro tài chính tăng

·         Tự động hóa nâng năng suất nhưng có thể làm một bộ phận lao động mất việc trong ngắn hạn

·         Chính sách môi trường nghiêm ngặt tạo chi phí chuyển đổi nhưng giảm tổn thất dài hạn

·         Tái cơ cấu doanh nghiệp nâng hiệu quả nhưng có thể làm thất nghiệp tạm thời tăng

·         Mở rộng phúc lợi cải thiện bao trùm nhưng đòi hỏi nguồn thu ngân sách bền vững

Vì vậy, đánh giá cần sử dụng một hệ thống chỉ tiêu thay vì tìm kiếm một thước đo duy nhất. Hệ thống này nên bao gồm cả chỉ tiêu kết quả, chỉ tiêu đầu vào và chỉ tiêu phản ánh rủi ro.

Một khung đánh giá phù hợp có thể được tổ chức thành năm nhóm:

1.    Quy mô và ổn định: Tốc độ tăng GDP, GDP bình quân đầu người, mức độ biến động và khả năng phục hồi

2.    Năng suất và hiệu quả: Năng suất lao động, năng suất nhân tố tổng hợp, hiệu quả sử dụng vốn và năng lượng

3.    Cơ cấu và năng lực dài hạn: Chuyển dịch lao động, giá trị gia tăng, đổi mới công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực

4.    Bao trùm xã hội: Việc làm, thu nhập thực tế, giảm nghèo, bất bình đẳng và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu

5.    Bền vững và chống chịu: Ổn định vĩ mô, sức khỏe tài chính, sử dụng tài nguyên, phát thải và khả năng thích ứng với cú sốc

Kết quả cũng cần được theo dõi trong một khoảng thời gian đủ dài. Một năm tăng trưởng cao hoặc một chỉ tiêu năng suất cải thiện chưa đủ để kết luận mô hình tăng trưởng đã thay đổi về chất.

Cách xây dựng bộ tiêu chí đánh giá trong thực tế

Để đánh giá chất lượng tăng trưởng của một quốc gia, địa phương hoặc ngành kinh tế, có thể thực hiện theo trình tự sau:

Xác định mục tiêu đánh giá

Cần làm rõ đánh giá phục vụ theo dõi phát triển dài hạn, so sánh giữa các địa phương, phân tích hiệu quả chính sách hay nhận diện rủi ro. Mục tiêu khác nhau sẽ dẫn đến cách lựa chọn và gán trọng số cho chỉ tiêu khác nhau.

Chọn nhóm chỉ tiêu cân bằng

Bộ chỉ tiêu phải bao phủ cả tăng trưởng, năng suất, ổn định, xã hội và môi trường. Không nên sử dụng quá nhiều chỉ tiêu có nội dung tương tự vì có thể làm một khía cạnh bị tính lặp và trở nên quan trọng quá mức.

Chuẩn hóa dữ liệu

Các chỉ tiêu cần được đo theo cùng giai đoạn, cùng phạm vi và phương pháp nhất quán. Khi so sánh giữa các nền kinh tế, cần chú ý khác biệt về quy mô dân số, mức giá, cơ cấu ngành và trình độ phát triển.

Thiết lập mốc tham chiếu

Kết quả nên được so sánh với:

·         Chính nền kinh tế đó trong các giai đoạn trước

·         Mục tiêu phát triển đã đặt ra

·         Nhóm quốc gia hoặc địa phương có điều kiện tương đồng

·         Mức trung bình của khu vực hoặc ngành

·         Ngưỡng an toàn đối với các chỉ tiêu rủi ro

Phân tích nguyên nhân thay vì chỉ mô tả kết quả

Khi một chỉ tiêu thay đổi, cần xác định sự thay đổi đến từ công nghệ, cơ cấu ngành, chính sách, chu kỳ kinh tế hay yếu tố tạm thời. Hai nền kinh tế có cùng mức tăng năng suất nhưng nguyên nhân và khả năng duy trì có thể hoàn toàn khác nhau.

Kiểm tra sự đánh đổi giữa các mục tiêu

Một kết quả tích cực ở khía cạnh này có thể đi kèm chi phí ở khía cạnh khác. Vì vậy, cần xem xét tăng trưởng có làm nợ, bất bình đẳng, ô nhiễm hoặc mức độ phụ thuộc bên ngoài tăng lên hay không.

Theo dõi xu hướng dài hạn

Chất lượng tăng trưởng phản ánh một quá trình, không phải một trạng thái tại một thời điểm. Việc đánh giá nên tập trung vào xu hướng nhiều năm và khả năng duy trì của các cải thiện đã đạt được.

Chất lượng tăng trưởng kinh tế được đánh giá bằng khả năng tạo ra giá trị cao hơn từ cùng một lượng nguồn lực, duy trì ổn định trước biến động, cải thiện đời sống trên diện rộng và bảo toàn nền tảng phát triển cho tương lai.

Tốc độ tăng GDP vẫn quan trọng, nhưng chỉ là điểm khởi đầu. Một mô hình tăng trưởng có chất lượng phải đồng thời nâng cao năng suất, cải thiện hiệu quả đầu tư, chuyển dịch cơ cấu theo hướng giá trị gia tăng cao, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, tạo việc làm tốt, thu hẹp bất bình đẳng cơ hội và giảm tổn hại môi trường.

Do các tiêu chí có thể xung đột trong ngắn hạn, kết luận cần dựa trên một hệ thống chỉ tiêu cân bằng và được theo dõi trong nhiều năm. Chất lượng thực sự không nằm ở việc nền kinh tế tăng nhanh trong một giai đoạn, mà ở khả năng biến tăng trưởng thành năng lực phát triển lâu dài, bao trùm và có sức chống chịu.